TECEflex® jest uniwersalnym rurowym systemem instalacyjnym z techniką łączenia aksjalnego (tuleja zaciskowa nasuwana jest na złącze wzdłuż osi rury).

• z mosiądzu sanitarnego CW602N wg DIN 12164/65 (arkusz roboczy DVGW W 534) zwanego też mosiądzem CR
• z bardzo wytrzymałego tworzywa o nazwie polisulfon fenylenu w skrócie PPSU.

W technice instalacji sanitarnych i grzewczych stosowane są rury systemu TECEflex® w wersji PE-Xc (polietylen wysokiej gęstości sieciowany w wiązce elektronów) sanitarne i grzewcze (z powłoką antydyfuzyjną) oraz uniwersalne rury wielowarstwowe PE-Xc/Al/PE do instalacji grzewczych i sanitarnych.

W rurach wielowarstwowych rurą rdzeniową jest zawsze rura sanitarna PE-Xc na którą nałożono warstwę folii Al zgrzewaną doczołowo laserem oraz estetyczną białą warstwę zewnętrzną z polietylenu PE.

Możliwości zastosowań
Cechą podstawową charakteryzującą system TECEflex® jest uniwersalność i wielofunkcyjność.

W systemie TECEflex® można budować następujące instalacje:

• instalacja wody pitnej (ciepłej, zimnej i cyrkulacji) od wodomierza w piwnicy aż do rozdziału w mieszkaniach i na kondygnacjach (rura wielowarstwowa TECEflex® w zakresie średnic O14-63 mm) z bardzo wytrzymałego tworzywa o nazwie polisulfon fenylenu w skrócie PPSU.
• ogrzewanie grzejnikowe-podłączenie grzejników z podłogi lub ze ściany w oparciu o rury grzewcze i wielowarstwowe TECEflex®
• ogrzewanie grzejnikowe-podłączenie grzejników w układzie listwy przypodłogowej w oparciu o rurę wielowarstwową  TECEflex®
• ogrzewanie ścienne i podłogowe w oparciu o rury grzewcze i wielowarstwowe,

Komponenty systemu
Uniwersalność systemu zapewniają następujące elementy:

• rury wielowarstwowe PE-Xc/Al/PE i rury elastyczne PE-Xc systemu TECEflex®
• złączki mosiężne z mosiądzu sanitarnego typu CR do połączeń tuleją zaciskową,
• złączki PPSU do połączeń tuleją zaciskową,
• osprzęt przyłączeniowy grzejników złącza alternatywne, kolana i trójniki montażowe  wraz z zaciskami typu Quetsch,
• rozdzielacze instalacji sanitarnej, grzewczej i ogrzewania podłogowego,
• szafki rozdzielaczowe nad i podtynkowe,
• proste i skuteczne narzędzia do rozszerzania końcówek rur i nasuwania tulei,

Kompletny program dostaw znaleźć można w aktualnie obowiązującym cenniku TECEflex®




Bezpieczeństwo systemu TECEflex®
Bezpieczeństwa i niezawodności systemu TECEflex® potwierdzają polskie oraz międzynarodowe certyfikaty i aprobaty techniczne:

COBRTI
AT/2001-02-1121;
AT/99-02-0844-02;
AT/2001-02-1142;
AT/99-02-0617-01

aprobaty techniczne:
PZH  HK/W/0113/01/2001

atest higieniczny:
DVGW DW-8501AQ2007 (TS311)

decyzja rejestracyjna:
DVGW DW 8311AS2139

certyfikat:
KIWA K5162/01 certyfikat produktu

certyfikat produktu:
KOMO-CV

certyfikat:
SVGW 9607-3589

uznanie:
ÖVGW 10268

Zalety systemu TECEflex®

• 1 złączka dla 3 typów rur,
• zakres średnic od O14 do O63 mm
• wyeliminowana możliwość pomyłki i zamiany złączek,
• znacznie zredukowany asortyment części systemu i zapasów magazynowych,
• połączenia zaciskane bez dodatkowych pierścieni uszczelniających typu O-Ring - uszczelnienie na całej powierzchni złącza,
• nieznaczne przewężenie zwężeniu przekroju w złączkach,
• bardzo wysoka wytrzymałość ciśnieniowa i temperaturowa będąca następstwem sieciowania PE-HD metodą elektronową,
• maksymalna ciągła temperatura pracy 90°C (ciś. 6 bar)
• spełnia wymagania higienicznie dla systemów dystrybucji wody pitnej potwierdzone atestem higienicznym PZH,
• system bardzo prosty w montażu i tym samym nadzwyczaj pewny,
• brak korozji lub wżerów korozyjnych w rurociągach,
• możliwość stosowania rur dla każdej jakości wody pitnej,
• zalecany montaż podtynkowy i podposadzkowy dzięki bezpiecznym i pewnym połączeniom nierozłącznym,
• rury wielowarstwowe są bardzo stabilne kształtowo i wytrzymałe na zginanie, rury w zakresie średnic O14-20 mm można giąć bez specjalnych narzędzi, lub sprężyn, bardzo elastyczne i wytrzymałe rury grzewcze i sanitarne PE-Xc, 
• szczelność połączeń wspomagana dodatkowo poprzez efekt "pamięci kształtu" - cecha charakterystyczna dla rur PE-Xc.

System TECEflex®  został zaprojektowany optymalnie do wymogów budowy wewnętrznych instalacji sanitarnych, instalacji grzewczych grzejnikowych, ogrzewania podłogowego oraz ogrzewania ściennego.

(Dodatkowe informacje dotyczące dziedziny ogrzewania podłogowego
- patrz ustęp 8).

Przy projektowaniu i wykonawstwie instalacji z TECEflex® należy uwzględniać podane poniżej granice zastosowań systemu:

Ciśnienie i temperatura

Dla domowych instalacji sanitarnych i grzewczych w budynkach obowiązują następujące wartości maksymalne gwarantujące 50-cio letni okres bezawaryjnego działania instalacji:

• maksymalna dopuszczalna temperatura robocza: 95°C przy ciśnieniu nie wyższym niż 3 bar,
• dopuszczalne maksymalne ciśnienie robocze: 10 bar przy temperaturze nie wyższej niż 70°C.

W żadnym momencie rura lub złączka nie może być poddana działaniu temperatury >110°C.

Używanie otwartego płomienia musi odbywać się w bezpiecznej odległości od wszelkich elementów TECEflex®.

W przypadku połączeń lutowanych przy przechodzeniu z TECEflex® na miedź lub odwrotnie należy zawsze wykonać najpierw przyłącze do rury miedzianej, aby chronić rurę TECEflex® przed otwartym płomieniem i temperaturami >110°C a dopiero później podłączać TECEflex®.

Parametry wody
W instalacjach wody pitnej szczególne wymagania stawiane są co do jakości tego środka spożywczego. Aby zapewnić pełną funkcjonalność  instalacji
wodociągowej z użyciem systemu TECEflex®  w okresie min 50 lat, winny być zachowane co najmniej następujące parametry w wodzie pitnej:

• parametry wody i wartości graniczne zgodnie z aktualnieobowiązującym rozporządzeniem o wodzie pitnej,
• twardość  całkowita  ?5° dh (stopni niemieckich).
• pH ?6,5
  

Stosowanie różnych dodatków do wody pitnej lub grzewczej należy zawsze uzgodniać z działem technicznym firmy TECE.


Połączenia gwintowane
Przejście z innych systemów instalacyjnych na system flex można realizować w różny sposób. Złączki przejściowe lub przyłącza lutowane (rys.1) oferują prostą możliwość dla przechodzenia z miedzi na system TECEflex®.

Za pomocą złączek gwintowanych (rys.2) można stworzyć niezależne systemowo przejście pomiędzy systemem TECEflex®  a innymi systemami z tworzyw sztucznych. Stosując przejściowe złączki gwintowane zaleca się używać jako uszczelnienia konopi z pastą uszczelniającą nie wysychającą pod warunkiem, że producent pasty dokładnie  określa warunki zastosowania a pasta posiada wszelkie wymagane prawem dopuszczenia.

Połączeń gwintowanych nie należy wykonywać w posadzkach ani w bruzdach ściennych.

Temperatura montażu
Układanie rur i złączek systemu flex powinno odbywać się przy temperaturze otoczenia powyżej +5°C. Jeśli temperatury montażu są niższe, należy przed rozszerzeniem przy pomocy kalibratora, koniec rury podgrzać nagrzewnicą elektryczną ustawiając temperaturę strumienia powietrza nie wyższą niż 90°C.

W systemie TECEflex® wykorzystano opatentowaną technikę łączenia przy pomocy tulei zaciskowej, która jest szczególnie niezawodna, sprawdzoną od

wielu lat w instalacjach sanitarnych i grzewczych. Technika ta została bardzo dokładnie zbadana zgodnie z wymaganiami DVGW, arkusz roboczy W 534. Pewność działania potwierdzona jest m. in. przez rejestrację systemu DVGW DW 8501 AQ2007.

Szczelność połączeń
Specyfika połączenia aksjalnego w oparciu o tuleję zaciskową polega na tym, że właściwe uszczelnienie powstaje poprzez wprasowanie ścianki rury

Ta technika łączenia jest możliwa dzięki szczególnej właściwości materiału rur TECEflex®  tzw."efektu pamięci kształtu". Dzięki temu efektowi pamięci rura zaciska się samoczynnie na króćcach złączek po rozszerzeniu a następnie ścianki rury są dodatkowo wciskane w karby złączki poprzez nasuwanie tulei zaciskowej TECEflex®.

• najpierw należy uciąć rurę nożycami na konieczną długość;
• następnie nasunąć  tuleję zaciskową  na rurę zgrubieniem w stronę rury;
• koniec rury rozszerzć narzędziem systemowym tzw. kalibratorem a następnie nasunąć na króciec złączki do ostatniego karbu - w wyniku efektu pamięci kształtu rura kurczy się na króćcu i rozpoczyna się uszczelnienie złącza,
• narzędziem do nasuwania tulei zaciskowej TECEflex® nasunąć tuleję zaciskową na króciec i w ten sposób zakończyć operację uszczelnienia
  

Kombinacje złączki i rury
Wszystkie komponenty systemu TECEflex®  są optymalnie dostosowane do siebie, to znaczy: jedną złączkę stosujemy do trzech typów rur TECEflex® - obojętnie czy jest to rura sanitarna, grzejna czy wielowarstwowa nazywana też zespoloną. Pamiętać  jedynie należy o zastosowaniu innej tulei zaciskowej  dla rur flex wielowarstwowych - tuleja o kolorze mosiądzu - a innej do rur elastycznych PE-Xc - tuleja niklowana.

Wynika to ze szczególnej budowy rury wielowarstwowej flex. Rura wewnętrzna prowadząca wodę jest zawsze rurą sanitarną PE-Xc. Rura rdzeniowa z PE-Xc otulona jest taśmą aluminiową zgrzewaną laserem doczołowo (rura wielowarstwowa) lub nakłada się na nią warstwę antydyfuzyjną EVOH (rura grzewcza). Płaszcz aluminowy stanowi zaporę przed dyfuzją tlenu do instalacji grzewczych oraz sprawia że wydłużenie termiczne zmniejsza się ponad sześciokrotnie w stosunku do rury grzewczej lub sanitarnej z PE-Xc (jest porównywalne z rurą miedzianą).

Poprzez odpowiednie ułożenie warstwy Al w strukturze rury wielowarstwowej rura ta uzyskuje optymalną stabilność kształtu. Biała warstwa zewnętrzna

Specyfika połączeń w systemie TECEflex®

• 1 złączka, 3 systemy rur, stąd mniejsze potrzeby zapasów magazynowych i mniej zaangażowanego kapitału,
• wykluczona jest pomyłka przy stosowaniu złączek,
• rezygnacja z dodatkowych środków uszczelniających, jak pierścienie samouszczelniające O-Ring itp,
• odpadają dodatkowe operacje robocze, jak usuwanie zadziorów, fazowanie, gwintowanie, owijanie sznurem konopnym lub znakowanie głębokości wkładania,
• wyeliminowano zagrożenie pożarem - nie ma potrzeby używanie otwartego ognia przy lutowaniu lub spawaniu,
• wewnątrz złączki przewężenie przelotu jest nieznaczne, co znacznie ogranicza straty ciśnienia przy przepływie wody w rurach TECEflex®.
• połączenia zaciskowe bez dodatkowych pierścieni uszczelniających typu O-Ring - uszczelnienie występuje na całej powierzchni złącza,

Instalacje grzewcze, do wody pitnej oraz gazowe wymagają starannego doboru materiału, z jakiego mają być wykonane. Obok wysokiej odporności na działanie ciśnienia oraz wody, musi je cechować odpowiedni skład chemiczny, gwarantujący wytrzymałość, a ponadto żywotność min. 50 letnią.

Aby zapewnić te wysokie wymagania, rury wykonane z polietylenu wysokiej gęstości poddaje się sieciowaniu w wiązce elektronów. Sieciowanie to powoduje bardzo znaczne polepszenie ich właściwości mechanicznych i odporności na temperaturę.

Sieciowanie za pomocą wiązki elektronów
Sieciowanie polietylenu polega na łączeniu długich, pojedynczych, rozmieszczonych obok siebie molekuł polietylenowych w jedną dużą, trójwymiarową makromolekułę. Molekuły polietylenowe zbudowane są z długich łańcuchów węglowodorowych.

Łańcuchy rozmieszczone są luźno obok siebie (nie są ze sobą w żaden sposób połączone). Zjawisko kohezji zachodzi dzięki niewielkiej sile przyciągania się łańcuchów. Ta dwuwymiarowa struktura jest przyczyną topienia się polietylenu. Gdy polietylen zostanie poddany działaniu wyższej temperatury, łańcuchy zaczynają drgać. Wraz z natężeniem tych drgań słabnie siła przyciągania, a polietylen przechodzi w stan ciekły. Tymczasem usieciowana makromolekuła posiada strukturę trójwymiarową. Długie łańcuchy polietylenowe sa bardzo mocno złączone ze sobą dzięki wiązaniom krystalicznym, które powstają w wyniku usieciowania. Dzięki takiej strukturze molekularnej usieciowany polietylen zyskuje znakomite właściwości wytrzymałości na obciążenia mechaniczne i termiczne.
Trójwymiarowa sieć  nie dopuszcza do topienia się polietylenu. Z tego powodu rury usieciowane nie mogą być spawane ani zgrzewane.

Wszystkie rury TECEflex® są rurami polietylenowymi, usieciowanymi za pomocą wiązki elektronów. Ich właściwości są sprawdzone w ciągu wielu lat użytkowania. Rury te spełniają normy DVWG, wymagane dla instalacji do wody pitnej oraz dla instalacji gazowych, ponadto normy DIN CERTCO, wymagane dla instalacji grzewczych. Rury zostały przebadane przez niezależne instytuty badawcze i posiadają najważniejsze europejskie dopuszczenia oraz certyfikaty.

Rury TECEflex®  są usieciowane wewnątrz wysokoenergetycznej wiązki elektronów. Jest to proces czysto fizyczny, przeprowadzany bez stosowania żadnych dodatkowych środków chemicznych. Rury usieciowane za pomocą wiązki elektronów są oznaczone symbolem PE-Xc.

"PE" oznacza w tym wypadku polietylen wysokiej gęstości,
"X" sieciowanie, natomiast symbol "c" sposób sieciowania.

Efekt  "memory" (pamięci kształtu)
Rury sieciowane cechuje tzw. efekt "pamięci kształtu".
Usieciowany materiał posiada właściwość powrotu do pierwotnego kształtu.



Dzięki temu możliwa jest naprawa rur PE-Xc przy pomocy suszarki przemysłowej (np. elektrycznej opalarki do drewna z regulacją temperatury dmuchanego powietrza do około 90°C). Rury nieusieciowane mogłyby się w tym wypadku stopić.

Tzw. efekt  "pamięci kształtu" zabezpiecza tworzywo sztuczne przez stapianiem się i deformacją pod wpływem ciśnienia i temperatury a także wspomaga wykonywanie połączeń eliminując uszczelki typu O-ring ze złączy - rura sama zaciska się na złączce.

Rura sanitarna TECEflex® wykonana jest z polietylenu wysokiej gęstości usieciowanego w strumieniu elektronów. Rura ta jest zarazem rurą bazową do produkcji rur grzewczych i wielowarstwowych.

Opis rury i możliwości zastosowań
Rura sanitarna TECEflex® z usieciowanego w strumieniu elektronów PE-HD w skrócie PE-Xc produkowana jest w szeregu ciśnieniowym SDR 7,3 (dawniej PN 20) i odpowiada wysokim wymaganiom wytrzymałościowym instalacji sanitarnych.

Dzięki swej elastyczności rura sanitarna TECEflex®  nadaje się do stosowania w układach kondygnacyjnych i mieszkaniowych oraz do instalowania w szachtach instalacyjnych, w ściankach instalacyjnych, w posadzkach oraz w bruzdach ściennych.


Formy dostawy

• zakres średnic Ø14-25 mm
• dostawa w kręgach

Zalety rury sanitarnej TECEflex®

• znakomita wytrzymałość czasowa (na pełzanie),

• pod względem higienicznym bez zastrzeżeń - posiada wymagane prawem certyfikaty w Polsce i w Niemczech dopuszczające do transportu wody pitnej,

• układanie klasyczne jako rura w rurze z rozdzielaczami albo w systemie trójnikowym na surowej posadzce lub podtynkowo w bruzdach ściennych,

• zarejestrowana w DVGW pod nr DW-8311 AS 2139

Rura grzewcza zbudowana jest na bazie rury sanitarnej na którą naniesiono specjalną warstwę chemiczną zapobiegającą przenikaniu tlenu do instalacji.

Opis rury i możliwości zastosowań
Rura grzewcza TECEflex® jest także rurą PE-Xc, wyposażoną w dodatkową warstwę EVOH wg DIN 4726, zapobiegającą dyfuzji tlenu do instalacji.

Srebrzystoszara barwa pozwala odróżnić ją od rury wielowarstwowej i sanitarnej TECEflex®.

Dzięki swej elastyczności rura grzewcza TECEflex® nadaje się do stosowania w układach kondygnacyjnych i mieszkaniowych oraz do instalowania w ściankach instalacyjnych, w posadzkach oraz w bruzdach ściennych.


Formy dostawy

Zalety rury grzewczej TECEflex®

• tlenoszczelność wg DIN 4726
• niezwykła łatwość układania
• szereg ciśnieniowy SDR 7,3 (dawniej PN 20) dla średnic O14, 20 i 25 mm oraz SDR11 (dawniej PN 12,5) dla średnicy O16 mm.
  

Rura wielowarstwowa TECEflex® jest w pełni uniwersalną rurą do instalacji sanitarnych i grzewczych. Produkowana jest na bazie rury sanitarnej na którą nakłada się taśmę Al zgrzewaną doczołowo laserem oraz estetyczną białą zewnętrzną warstwę ochronną.

Opis rury i możliwości zastosowań
Rura wielowarstwowa TECEflex® jest w pełni uniwersalną rurą do instalacji sanitarnych i grzewczych o wielorakich możliwościach zastosowań:

• w układach kondygnacyjnych lub mieszkaniowych w układach podposadzkowych,
• w poziomach instalacji w piwnicach,
• w pionach i natynkowo jako podłączenie grzejników w oparciu o system listwy przypodłogowej, ogrzewania podłogowe i ścienne itd.

Unikalna kombinacja materiałów ponad sześciokrotnie zmniejsza liniowy współczynnik termicznego wydłużenia do wielkości porównywalnej z tym dla rury miedzianej i czyni jednocześnie rure stabilną kształtowo i odporną na załamania przy zginaniu.

Właściwości te stają się ważne szczególnie wtedy, gdy trzeba montować bardzo długie rurociągi o wielu łukach, np. przy ogrzewaniu ściennym i podłogowym. Filozofia rury bazowej daje poza tym pewność, że rura wewnętrzna sprosta wszystkim wymaganiom techniki sanitarnej oraz grzewczej i to ona ma przenieść wszelkie obciążenia.

Biała warstwa pozwala na stosowanie jej także w strefie widocznej, np. przy podłączaniu grzejników. Bardzo ważną cechą rury wielowarstwowej jest to że opis wymiarowy tej rodziny rur dla średnic O14, 16, 20 i 25 mm dotyczy wymiarów rury bazowej a rzeczywista średnica zewnętrzna tych rur jest o 1 mm większa. Szczegółowe informacje odnośnie wymiarów i parametrów technicznych rur systemu TECEflex® znajdują się w tabeli "Dane techniczne rur TECEflex®" na końcu tej instrukcji.


Forma dostawy

Zalety rury wielowarstwowej TECEflex®

Instalacja sanitarna lub grzewcza w systemie TECEflex® może być wykonywana z użyciem 2 różnych typów złączek rurowych:

• metalowych w zakresie średnic O14-63 mm
• z tworzywa o nazwie polisulfon fenylenu PPSU w zakresie średnic O14-20 mm.

Złączki metalowe można podzielić na dwa typy

Pierwszy typ złączek przeznaczony jest do systemu połączeń nierozłącznych wykonywanych przy pomocy specjalnych narzędzi zaciskowych a drugi do
połączeń rozłącznych wykonywanych najczęściej przy użyciu np. kluczy płaskich.

Kompatybilność obu typów złączek jest zagwarantowana. Przy montażu należy uważać na stosowanie różnych tulei zaciskowych dla rury wielowarstwowej TECEflex® i rury PE-Xc.

Do rur wielowarstwowych TECEflex® stosowana jest tuleja w kolorze mosiężnym bez podkładki izolacyjnej do 25 mm a dla rur PE-Xc sanitarnych i

grzewczych stosowana jest niklowana tuleja zaciskowa.

Powodem stosowania różnych tulei jest o ok. 1 mm większa średnica zewnętrzna rur wielowarstwowych TECEflex® w porównaniu z rurami PE-Xc -14-25 mm.

W opisie na rurach wielowarstwowych podawana jest średnica rury bazowej a nie średnica zewnętrzna tak jak na rurach sanitarnych lub grzewczych.

Właściwości i cechy mosiężnych złączek rurowych TECEflex®

• jednakowe złączki dla rur TECEflex®: wielowarstwowych, sanitarnych i grzewczych,
• 100% szczelność  połączeń bez dodatkowych pierścieni uszczelniających typu O-Ring,
• nieznacznie ograniczony przekrój wewnętrzny w złączkach,
• złączki odpowiadają DVGW W 534 i posiadają polskie i międzynarodowe certyfikaty i aprobaty techniczne,
• tuleje zaciskowe niklowane dla rur TECEflex® z PE-Xc,
• tuleje zaciskowe w kolorze mosiężnym dla rur wielowarstwowych TECEflex®,
• długowieczność,
• odporność na korozję,
• higienicznie bez zastrzeżeń-potwierdzone certyfikatami higienicznymi,
• odpornorność mechaniczna na uderzenia,
• przydatność w warunkach budowy, także przy niskich temperaturach montażu,
• przyjazne dla środowiska w produkcji, nadające się do recyclingu
• europejskie dopuszczenie sanitarne: KIWA i PZH
• europejskie dopuszczenie grzejne: KOMO-CV i COBRTI INSTAL

Uwaga!
Do rur sanitarnych i grzewczych  O18x2,0 mm należy stosować złączki o średnicy O20 mm oraz tulei zaciskowych O18 mm. Wynika to z faktu, że średnica wewnętrzna rury O18 x 2,0 mm i O20 x 2,8 mm jest praktycznie taka sama - różnią się o około 0,4 mm.

Wykonane są z wysokogatunkowego tworzywa termoplastycznego zwanego polisulfonom fenylenu PPSU. Złączki są odporne na korozję, na uderzenia hydrauliczne i temperaturę, są długowieczne i spełniają bez zastrzeżeń wymagania higieniczne. Te właściwości sprawiają, że znajdują zastosowanie w technice sanitarnej i w ogrzewnictwie.

Ich stosowanie prowadzi do redukcji wpływu metali na wodę pitną.

Korozja zewnętrzna, która może wystąpić przy podtynkowym układaniu rurociągów w połączeniu z innymi materiałami budowlanymi, tutaj nie występuje.

Zastosowanie złączek z PPSU prowadzi do redukcji wpływu metali na wodę pitną. Złączki te są wolne od dodatków toksycznych, jak ołów i wysoce odporne na powstawanie osadów mineralnych.

Przy podłączeniu armatury czerpalnej lub zaworów odcinających dla instalacji sanitarnych należy stosować metalowe gwintowane złączki przejściowe. Poza tym przy podłączaniu grzejników w obszarze widocznym ze względów estetycznych stosuje się metalowe kolana i trójniki montażowe do grzejników.

W przypadku złączek z PPSU obowiązuje ta sama zasada montażowa co dla złączek mosiężnych. Przy nasuwaniu tulei zaciskowej TECEflex® należy zwrócić uwagę na osiowe ustawienie szczęk narzędzia zaciskowego aby nie doszło do wyłamania kołnierzy oporowych w złączkach z PPSU.


Właściwości i cechy plastikowych złączek rurowych TECEflex®

• 100% szczelnosć połączeń bez dodatkowych pierścieni uszczelniających typu O-Ring,
• nieznaczne zmniejszenie średnicy wewnętrznej,
• wysoka odporność na temperaturę i ciśnienie,
• długowieczność,
• bardzo dobra odporność chemiczna
• odporność na korozję,
• higienicznie bez zastrzeżeń - potwierdzone certyfikatami higienicznymi,
• przydatność w warunkach budowy, tak że przy niskich temperaturach montażu,
• kompatybilność ze wszystkimi złączkami metalowymi programu TECEflex®
• te same narzędzia, tuleje zaciskowe i operacje montażowe jak w przypadku metalowych złączek TECEflex®,
• tuleje zaciskowe niklowane dla rur TECEflex® z PE-Xc
• tuleje zaciskowe w kolorze mosiężnym dla rur wielowarstwowych TECEflex®,
• europejskie dopuszczenie sanitarne: KIWA i PZH
• europejskie dopuszczenie grzejne: KOMO-CV i COBRTI INSTAL

Uwaga!
Do rur sanitarnych i grzewczych O18 x 2,0 mm należy stosować  złączki o średnicy O20 mm oraz tulei zaciskowych O18 mm.Wynika to z faktu, że średnica wewnętrzna rury O18 x 2,0 mm i O20 x 2,8 mm jest praktycznie taka sama  - różnią się o około 0,4 mm.

Rury wielowarstwowe oraz sanitarne i grzewcze systemu TECEflex®  łączone są poprzez nasuwanie na złącze specjalnych mosiężnych tulei zaciskowych.



W systemie TECEflex®  mamy dwa rodzaje tulei zaciskowych:

• w kolorze mosiądzu do rur wielowarstwowych TECEflex®
• niklowane do rur sanitarnych i grzewczych z PE-Xc.
  
  

Woda pitna stawia instalacji wodociągowej szczególne wymagania ponieważ jest artykułem żywnościowym i dlatego materiały użyte do budowy instalacji wody pitnej muszą być najwyższej jakości. Instalacja służąca do transportu wody pitnej nie może w żaden sposób oddziaływać na nią ani zmieniać jej właściwości.

W Polsce tak jak w Europie jest to sprawa oczywista i nie trzeba przekonywać instalatorów że instalacje wody pitnej należy budować tylko i wyłącznie z materiałów przebadanych przez instytucje do tego powołane. W Polsce taką instytucją jest Państwowy Zakład Higieny.

System TECEflex® posiada atest higieniczny nr HK/W/0113/01/2001, który potwierdza jego przydatność do budowy instalacji wody pitnej dotyczy rur i złączek tak mosiężnych jak i z tworzywa.

System TECEflex®  jest przystosowany do transportu wody pitnej każdej jakości. Zgodnie z wymaganiami sanitarnymi woda musi mieć następujące

minimalne parametry:

• twardość ogólna <5,0 dH (stopni niemieckich),
• pH <6,5

Instalacje wodociągowe a w szczególności instalacje wody ciepłej oprócz wymagań sanitarnych stawiają również bardzo wysokie wymagania wytrzymałościowe. Wymagania te są wyższe niż dla instalacji grzewczych. Również i te wymagania spełnia system TECEflex® co potwierdzają aprobaty techniczne wydane przez COBRTI INSTAL i higieniczne wydane przez PZH.

Są to aprobaty:

• AT/99-02-0844-03
• AT/2001-02-1142
• AT/99-02-0617-01
• AT/2001-02-1121
• HK/W/0113/01/2001

Przydatność systemu TECEflex®  do instalacji wody pitnej potwierdzają również następujące  europejskie aprobaty i certyfikaty techniczne:

• niemiecki certyfikat DVGW DW-8501AQ2007 (TS 311) dotyczący złączek i systemu łączenia w instalacjach wody pitnej,
• niemiecki certyfikat DVGW DW-8311AS2139 dotyczący zastosowania rur PE-Xc w instalacjach wody pitnej,
• szwajcarski certyfikat SVGW 9507-3589 dotyczący rur i złączek systemu TECEflex® w instalacjach wody pitnej

Materiały systemu TECEflex® używane do budowy instalacji wody pitnej
Do budowy instalacji wody pitnej - ciepłej i zimnej - można używać następujących komponentów systemu TECEflex®:

• rury wielowarstwowe TECEflex® w zakresie średnic 14-63 mm,
• rury sanitarne TECEflex® o średnicach 16 x 2,2;18 x 2,0; 20 x 2,8; 25 x 3,5 mm,
• złączki mosiężne w zakresie średnic 14-63 mm,
• złączki z tworzywa PPSU w zakresie średnic 16-20 mm, 
• tuleje zaciskowe do rur wielowarstwowych i PE-Xc.

Uwaga!
Do łączenia rur 18 x 2,0 mm należy używać złączek zaciskowych o średnicy 20 mm oraz tulei zaciskowych 18 mm

System TECEflex® w zakresie instalacji grzewczych posiada również odpowiednie aprobaty techniczne potwierdzający jego przydatność i wysoką jakość konieczną do budowy instalacji grzewczych.

W Polsce są to aprobaty techniczne wydane przez COBRTI INSTAL (wykaz w punkcie 1.12) oraz liczne europejskie i niemieckie aprobaty techniczne wydane między innymi przez takie instytucje certyfikujące jak DIN CERTCO lub KIWA.

Materiały systemu TECEflex® używane do budowy instalacji grzewczych

Do budowy instalacji grzewczych - ogrzewanie grzejnikowe i podłogowe - można używać następujących komponentów systemu TECEflex®:

• rury wielowarstwowe TECEflex® w zakresie średnic 14-63 mm,
• rury grzewcze TECEflex® w ogrzewaniu grzejnikowym o średnicach 14 x 2,0; 16 x 2,2; 18 x 2,0; 20 x 2,8; 25 x 3,5 mm (w ogrzewaniu podłogowym rury PE-Xc f 14 x 2,0; 16 x 2,0; 17 x 2,0; 18 x 2,0; 20 x 2,0 mm),
• złączki mosiężne w zakresie średnic 14-63 mm,
• złączki z tworzywa PPSU w zakresie średnic 14-20 mm,
• tuleje zaciskowe do rur wielowarstwowych i PE-Xc
• rozdzielacze mosiężne z nyplami i bez nypli

Uwaga!
Do rur 18 x 2,0 mm należy używać złączek zaciskowych 20 mm, tulei zaciskowych 18 mm oraz złączy alternatywnych 18 mm do rur PE-Xc.

Technika połączeń TECEflex® jest aksjalnym systemem zaciskowym. Mamy tu tuleję zaciskową nasuwaną na końcówkę rury i złączki. Pełno powierzchniowe uszczelnienie złącza osiąga się poprzez wprasowanie końcówki rury z tworzywa w karby złączki.

System zaprasowywanych złączy TECEflex® nie wymaga żadnych dodatkowych uszczelek np. typu O-ring zakładanych na końcówkę złączki. Dzięki temu wyeliminowana jest możliwość popełnienia błędu przy pracy z uszczelkami. Nie występują też żadne szczeliny czy luzy montażowe w których może stać przez dłuższy czas woda.

Wyeliminowanie "stojącej-martwej" wody w szczelinach jest bardzo ważne z punktu widzenia wymagań higienicznych.

Objaśnienia do rysunku:

1. Tuleja zaciskowa i rozszerzona kalibratorem końcówka rury przed połączeniem - strzałka pokazuje kierunek nasuwania tulei.

2. Tuleja zaciskowa i rura TECEflex® po wykonaniu złącza.

3. Po rozszerzeniu końcówki rury TECEflex® zostaje ona dosunięta do kołnierza złączki, tuleja wciska ściankę rury w karby a rura PE-Xc posiadająca pamięć kształtu" zaciska się samoczynnie na karbowanej końcówce złączki.

Technika złączenia aksjalnego TECEflex® spełnia wszystkie wymagania arkusza DVGW W534 ust.12.14 w załączniku dotyczącym wymuszonej nieszczelności.

Jeżeli tuleja jest nie nasunięta lub tylko częściowo nasunięta to jest to widoczne gołym okiem i przez takie złącze woda wypłynie podczas próby ciśnieniowej. Takie złącze należy poprawić.

DVGW przeprowadza badania dla celów certyfikacyjnych sprawdzając  złącza w stanie zaciśniętym i nie zaciśniętym lub nie dokładnie zaciśniętym. Ogląd

wzrokowy podczas montażu oraz próba szczelności dają podwójną pewność dobrze wykonanego połączenia.

W porównaniu z innymi systemami w systemie TECEflex® bardzo łatwo jest poddać kontroli wzrokowej złącza ponieważ błędy montażu są od razu widoczne.

Ilustracja poniżej pokazuje bardzo dokładnie istotę szczelności połączenia systemu TECEflex®. Na zdjęciu wyraźnie widać wciśniętą poprzez tuleję zaciskową ściankę rury w karby końcówki złączki. Złącze to dodatkowo jest uszczelniane poprzez  "pamięć kształtu" - cechę charakterystyczną dla rur z PE-Xc. Uszczelnienie złącza występuje na całej jego powierzchni.

Połączenia zaciskane metodą aksjalną w systemie TECEflex® można wykonywać tylko i wyłącznie przy pomocy oryginalnych narzędzi firmowych  TECE. Używanie obcych - nawet bardzo podobnych - narzędzi jest niedozwolone.

To samo dotyczy złączenia elementów TECEflex® z elementami (rury lub złączki) innych systemów. Tworzenie hybrydy - złączki TECEflex® z obcą rurą jest niedozwolone i firma TECE nie gwarantuje szczelności takich połączeń.  Przejścia pomiędzy systemem TECEflex® a innymi systemami należy wykonywać tak jak przedstawiono to w punkcie 1.2.

W zakresie średnic O14 do O32 mm do wykonywania połączeń używa się narzędzi ręcznych.



Do wykonywania połączeń w systemie TECEflex® używa się:

• nożyc do obcinania rur z tworzywa sztucznego,
• kalibrownicy z głowicami 14; 16; 20; 25 i 32 mm,
• narzędzie zaciskowe z głowicami (widelcami) 14 (16); 20; 25 i 32 mm

Przycięcie rury na żądaną długość
Rury TECEflex® należy obcinać tylko przy pomocy nożyc (patrz rysunek) do rur z tworzyw sztucznych.



TECE w swojej ofercie proponuje nożyce do obcinania rur nr kat. 72 00 05.
W przypadku rur o O40-63 mm należy stosować obcinak krążkowy nr kat. 800 42. 


Nałożenie tulei zaciskowej na rurę
Po przycięciu rury należy na łączony koniec rury wsunąć tuleję zaciskową kołnierzem w stronę rury.

Rozszerzenie końcówki rury
Następnie przy pomocy urządzenia kalibrującego należy rozszerzyć (rozkielichować) łączoną końcówkę rury. Należy pamiętać o nałożeniu odpowiedniej głowicy kalibrującej dla danej średnicy rury.



Do kielichowania należy używać tylko i wyłącznie oryginalnych narzędzi firmy TECE. Kielichowanie zaleca się wykonać w trzech fazach, tak aby za pierwszym razem dokonać tylko częściowego rozkielichowania rury. Następnie kalibrownicę przekręcić o kąt 90° i zwiększyć zakres kielichowania i powtórzyć to 3 -ci raz również przekręcając kalibrownicę o 90° i tym razem rozszerzyć końcówkę rury do końca. Ma to szczególne znaczenie w okresie jesienno-zimowym kiedy temperatury na budowie są niższe niż +5°C.

Wsunięcie złączki do rozkielichowanej końcówki rury
Końcówkę karbowaną złączki wsuwamy do rozkielichowanej końcówki rury tylko do ostatniego karbu. Jeżeli złączka wsunie się tak że kołnierz złączki dotknie końca rury to ten odcinek należy odciąć i powtórzyć kalibrowanie.

Wsunięcie złączki do samego kołnierza złączki i nasunięcie tulei spowoduje wypchnięcie części materiału ścianki rury i może być przyczyną nieszczelności.



Nasunięcie tulei zaciskowej wzdłuż osi złącza
Kolejną operacją jest nasunięcie tulei zaciskowej na złącze przy pomocy łańcuszkowego narzędzia zaciskowego.

Widelce zakładamy tak aby jeden opierał się o kołnierz złączki a drugi o kołnierz pierścienia. Należy pamiętać aby w  narzędziu były założone odpowiednie do średnicy końcówki zaciskające tzw. "widelce" oraz aby złączone elementy opierały się równo o widelce.

W systemie TECEflex® możliwy jest odzysk złączki jeżeli została zamontowana omyłkowo lub z jakiegoś powodu musimy ją zdemontować. Dotyczy to tylko z złączek metalowych.

Demontaż należy wykonać w sposób pokazany na poniższych ilustracjach.

Odcięcie rury przy tulei
Najpierw należy odciąć rurę przy samej tulei.

Podgrzanie złącza nagrzewnicą powietrzną
Z kolei podgrzewamy tuleję podlegająca demontażowi popularną opalarką powietrzną do drewna ustawioną na temperaturę nie wyższą niż 90°C. Jeśli pozostałe połączenia mają pozostać nie naruszone to ręką należy przytrzymać  złączkę za tuleję po przeciwnej stronie  złącza tak jak widać to na ilustracji poniżej. Grzać należy tylko i wyłącznie demontowaną tuleję.

Zdjęcie tulei ze złącza
W trakcie podgrzewania złącza po pewnym czasie ścianka rury w złączu zacznie zmieniać barwę na przeźroczystą. Jest to oznaką, że polietylen osiągnął temperaturę umożliwiającą zsunięcie tulei. Tuleję należy zsunąć przy pomocy kombinerek lub szczypcy monterskich. Przy zsuwaniu tulei zwrócić uwagę aby jej nie ścisnąć  ponieważ może ulec odkształceniu. Jeśli nie mamy pewności czy podczas demontażu tuleja nie została nawet nieznacznie odkształcona to należy ją wyrzucić.

Oczyszczanie złącza
Jeśli przy zdejmowaniu tulei nie zostanie usunięty polietylen rury to należy go zsunąć też przy pomocy kombinerek tak jak to jest pokazane na ilustracji.

Nie wolno do oczyszczania złącza stosować żadnych środków ściernych lub innych - np brzeszczotów do cięcia metalu - mogących zarysować końcówkę

złączki. Jeśli część karbowana złączki zostanie zarysowana lub uszkodzona mechanicznie to złączkę należy wyrzucić.

Połączenia dla rur TECEflex® o Ø40-63 mm należy wykonywać przy pomocy elektrycznych narzędzi do zaciskania uzbrojonych w głowice kalibrujące i zaciskające do systemu TECEflex®. Sposób wykonywania połączenia jest taki sam jak dla rur o Ø14 do Ø32 mm. Jako napęd należy używać dostępnych w handlu napędów o sile zaciskania 32 do 38 kN.



Wiele firm produkuje takie napędy. Przy nasuwaniu tulei powinien pozostać odstęp około 0,5 mm pomiędzy kołnierzem tulei a kołnierzem złączki. Przystawki TECE są tak skonstruowane że wyłączą napęd pozostawiając taką właśnie szczelinę.

Przy pracy z przystawkami należy pamiętać o codziennej ich konserwacji - czyszczenie z kurzu i wszelkich zabrudzeń na placu budowy - ponieważ wydłuży to znacznie ich użytkowanie. Należy sprawdzać czy części ruchome są odpowiednio przesmarowane wazeliną techniczną - zmniejszy to opory przy pracy.

W tabeli poniżej podani są producenci  napędów i typy urządzeń do których można stosować przystawki TECE.

Producent	Typ urządzenia napędowego
KLAUKE	UAP1 (UP63, UP75) UAP2 UNP2 UP2EL (UP50L) UP2EL 14 (UP50EL)
NOVOPRESS	EFP2 ECO1 ACO1
REMS/ROLLER	Akkupress Power-Press ACC Power-Press E Power-Press 2000
ROTHENBERGER	Romax Pressliner (Eco)
GEBERIT	PWH 75

Bardzo rozpowszechniony jest również system połączeń zaciskowych typu radialnego. System opiera się na złączkach w których jedynym elementem

uszczelniającym jest 1 lub 2 uszczelki typu O-Ring. W systemie tym tuleja stalowej i jest obciskana na końcówce rury w który wsunięta jest końcówka złączki z uszczelkami O-Ring. Końcówka rury nie jest kalibrowana tak jak w systemie aksjalnym tylko fazowana od wewnątrz aby przy wsuwaniu końcówki złączki nie uszkodzić O-Ringów. W związku z tym w miejscach
połączeń następuje bardzo znaczne przewężenie przekroju.

Powstaje dodatkowy punkt kryzujący - co najmniej dwa na złączce.
Rysunek poniżej pokazuje bardzo wyraźnie różnicę pomiędzy systemami radialnym a aksjalnym TECEflex®.

W systemie aksjalnym, materiał ścianki rury zostaje wprasowany w karby złączki i uszczelnienie jest realizowane na całej powierzchni złącza, natomiast w systemie radialnym uszczelnienie realizowane jest punktowo na dwóch (lub jednej) uszczelkach typu O-Ring.



W systemie aksjalnym masywna tuleja zaciskowa nasuwana na złącze wprasowywuje materiał ścianki rury w karby złączki natomiast w systemie radialnym tuleja z cienkiej blachy Al zaciskana jest w dwóch miejscach tylko po to aby nie dopuścić  do zsunięcia się rury ze złączki.



W systemie radialnym po zaciśnięciu tulei należy wzrokowo sprawdzić czy w otworze kontrolnym na tulei widać wsuniętą rurę. Jeśli w otworze nie widać rury to istnieje prawdopodobieństwo nieszczelności tego połączenia.

W warunkach przymusowego wykonywania połączeń taka kontrola nie zawsze jest możliwa, natomiast w przypadku systemu TECEflex® kontrola ta jest łatwa i pewna.

Przekonanie o szczelności połączenia nabiera szczególnie znaczeniu gdy instalacje prowadzone są w miejscach, które będą później zakryte i niedostępne. Do zalet zaciskania aksjalnego należy zaliczyć możliwość odzyskiwania złączek metalowych - patrz punkt 2.5.

W systemie TECEflex® wykonywanie połączeń jest czynnością bardzo prostą. W zależności od średnic złączonych odcinków rur używa się dwóch typów narzędzi.

Dla rur O14 do O32 mm używa się nożyc do cięcia rur i ręcznych narzędzi do rozszerzania końcówek rur oraz do nasuwania tulei.

W przypadku rur O40 i O50 mm do ucinania rur używa się obcinaka kółkowego oraz zestawu przystawek do elektrycznych narzędzi zaciskających. Zestaw napędów do których dostosowane są te przystawki podany jest w punkcie 2.6.

Nożyce do cięcia rur TECE O14 do O32 mm nr kat. 72 00 05

Kalibrownica do rozszerzania (kielichowania) końcówki rur TECE 14 do 32 mm z zestawem głowic nr kat. 72 00 56



Narzędzie zaciskowe ręczne HPW-L do rur TECEflex® 14 do 32 mm z kompletem szczęk zaciskowych nr kat. 72 00 50

Obcinak kółkowy do rur TECE do 63 mm nr kat. 80042

Zestaw przystawek do wykonywania połączeń rur systemu TECEflex® 40-63 mm nr kat. 72 01 20

Uwaga!
Do wykonywania połączeń aksjalnych w systemie TECEflex® należy używanie tylko i wyłącznie oryginalnych narzędzi firmy TECE.

Używanie narzędzi i końcówek roboczych innych firm nie gwarantuje szczelności połączeń i może być przyczyną uszkodzenia materiału rury lub złączki!!

Wszystkie narzędzia służące do wykonywania połączeń w systemie TECEflex® należy po zakończeniu pracy wyczyścić, przesmarować smarem np. teflonowym i oglądnąć ich stan techniczny.

Cienka warstwa smaru znakomicie wypełni wszystkie nierówności powierzchni ruchomych, trących o siebie. Pozwoli to używać narzędzia przez długi czas, wygodnie i bez napraw. Jeśli narzędzia podczas pracy stawiają opór większy niż zwykle to jest to sygnałem, że narzędzia należy poddać przeglądowi i konserwacji.

W zaciskarce ręcznej dodatkowo należy codziennie sprawdzać stan sworzni mocujących a w szczególności czy są dobrze osadzone w swoich gniazdach. W kalibrownicy należy codziennie sprawdzić czy stożek rozpierający jest dostatecznie pokryty smarem teflonowym oraz stan głowic kalibrujących.

Wyrobione lub uszkodzone głowice kalibrujące mogą powodować uszkodzenie rozszerzanych końcówek rur.

Do bezspornych zalet aksjalnej metody połączeń należy zaliczyć:

• pewne i bezpieczne połączenie,
• uszczelnienie na całej powierzchni złącza, materiałem ścianki rury
• możliwość obrócenia złączki po zaciśnięciu bez utraty szczelności połączenia - łagodne karby na złączce nie przecinające materiału ścianki rury,
• szczelność uzyskiwana bez dodatkowych uszczelek typu O-ring,
• wykorzystanie "efektu pamięci" rur TECEflex® dla wspomagania uzyskiwania szczelności złącza
• możliwość odzyskiwania metalowych złączek i powtórnego ich wykorzystania (nie zaleca się powtórnego używania tulei zaciskowych)
• dostawa w kręgach

Podczas montażu instalacji z tworzyw sztucznych należy pamiętać o kilku istotnych warunkach i wymaganiach przedstawionych poniżej.

Połączenia gwintowane
Połączenia gwintowane np. na połączeniu systemu TECEflex® z innymi systemami należy wykonywać w miejscach dostępnych. Nie wolno wykonywać połączeń gwintowanych w posadzkach i bruzdach ściennych.

TECE zaleca stosowanie do uszczelnienia połączeń gwintowanych konopi czesanych wraz z odpowiednią dla danej instalacji pastą uszczelniającą posiadającą odpowiednie dopuszczenia. Pasty uszczelniające należy stosować zgodnie z instrukcją producenta. Przy używaniu konopi do uszczelnienia po połączeń gwintowanych należy zwracać uwagę aby nie nakładać ich zbyt wiele na gwint, ponieważ podczas skręcania złączek może dojść do uszkodzenia gwintu lub złączki np mufy która zostanie rozerwana.

Temperatura montażu
System TECEflex®  może być montowany bez żadnych problemów do temperatury 5°C. Przy temperaturach niższych od +5°C należy końcówki rury tuż przed rozszerzeniem podgrzać nagrzewnicą powietrzną np. opalarką do drewna ustawioną na temperaturę strumienia nie wyższą niż 90°C. Przy temperaturach +5°C i niższych kalibrowanie rury wykonywane po uprzednim podgrzaniu końcówki co najmniej w trzech etapach, za każdym razem rozszerzając nieco więcej aż do osiągnięcia oporu na kalibrownicy oraz za każdym razem przekręcając kalibrownicę o 90°.

Otulenie złączy rurowych
Złączki rurowe systemu TECEflex®  przystosowane są do pracy w posadzkach i bruzdach ściennych i nie wymagają dodatkowych izolacji z uwagi na oddziaływanie korozyjne zapraw budowlanych na złączki. Jednak zaleca się otulanie tych złączek ze względu na wymogi dotyczące ochrony cieplnej i akustycznej oraz wymagania dotyczące betonów mówiące o tym, że temperatura elementu prowadzonego w betonie nie powinna przekraczać 60°C.

Jeśli na konkretnej budowie do zapraw lub betonów dodawane są środki wchodzące w reakcje z mosiądzem należy złączki te odpowiednio zabezpieczyć przed kontaktem z bezpośrednim otoczeniem.

Załamania i deformacje
W razie powstania załamania lub deformacji rury TECEflex®  poprzez niewłaściwy sposób montażu lub wskutek niedogodnej sytuacji na budowie (np.uszkodzenie rusztowaniem lub taczkami), taki odcinek rury należy wymienić na nie zdeformowany.

Kontakt z rozpuszczalnikami i substancjami pochodzenia bitumicznego
Należy unikać kontaktu elementów TECEflex® z rozpuszczalnikami, lakierami, farbami, aerozolami, taśmami samoprzylepnymi itd., gdy rozpuszczalniki występujące w tych substancjach mogą uszkodzić powierzchnie rur i złączek z tworzywa.

To samo dotyczy substancji bitumicznych. Jeśli w pomieszczeniu wykonana jest izolacja przeciwwilgociowa z materiałów bitumicznych to izolacje te należy dokładnie zakryć folią np. PE wyprowadzając ją na ścianę tak aby nie było styczności pomiędzy substancjami bitumicznymi a rurami i złączkami TECEflex®.

Ochrona przed mrozem
Nie wolno dopuścić do zamarznięcia wody w rurociągach TECEflex® ponieważ zamarzająca woda w zamkniętej przestrzeni może spowodować powstanie ciśnienia o wartości ponad 150 bar. W przypadku wystąpienia takiej groźby należy rurociągi opróżnić z wody lub dodać do wody odpowiednie środki chroniące przed zamarzaniem. Jako środki przeciwzamrożeniowe można stosować wolne od substancji powierzchniowo czynnych glikole etylenowe o zalecanym stężeniu nie wyższym niż 35%.

Stężenie 35% odpowiada obniżeniu temperatury zamarzania wody do -22°C. W przypadku stosowania roztworów wodnych glikoli propylenowych stężenie ich nie powinno przekraczać 25% (obniża temperaturę zamarzania wody do -10°C). Przekroczenie tego stężenia glikolu propylenowego
może spowodować powstawanie rys naprężeniowych w ściankach rur PE-X.

Wyrównywanie potencjałów - uziemienia instalacji elektrycznych
Rury wielowarstwowe i PE-Xc systemu  TECEflex® nie mogą być wykorzystywane jako uziemienie dla urządzeń elektrycznych. Metalowe przewody wody użytkowej i inne metalowe systemy rurociągów w myśl przepisów i norm elektrycznych muszą być połączone specjalnym przewodem.

Przy częściowej wymianie instalacji rurowych z metalu na rurę z asortymentu TECEflex®  (np. przy remoncie), właściwe uziemienie musi być wykonane i skontrolowane przez uprawnionego elektryka.

Ogrzewania towarzyszące - kable grzejne
Dla systemu TECEflex® można stosować ogrzewania towarzyszące oraz samoregulujące pasy grzejne, dopuszczone przez producentów dla systemów rurowych z tworzyw sztucznych w instalacjach sanitarnych. Dla zapewnienia optymalnego przenoszenia ciepła pasy grzejne należy mocować na rurze instalacyjnej TECEflex® specjalną szeroką taśmą przylepną.

Należy ściśle przestrzegać instrukcji producenta.

Po zakończeniu montażu instalacji sanitarnej lub grzewczej a przed zakryciem instalacji w posadzkach, bruzdach ściennych lub innych niedostępnych miejscach, należy wykonać próbę szczelności.

Próbę szczelności instalacji można wykonać zimną wodą lub bezolejowym powietrzem zgodnie z Wytycznymi Wykonania i Odbioru Instalacji Wodociągowych wydanych przez COBRTI INSTAL (07-2003).

Próba szczelności instalacji TECEflex® przy użyciu zimnej wody
Wartość ciśnienia próbnego dla instalacji c.o. należy przyjąć na podstawie Wytycznych Projektowania Instalacji Centralnego Ogrzewania wydanych przez COBRTI INSTAL (08-2001).

W przypadku instalacji sanitarnych wartość ciśnienia próbnego przyjmować zgodnie z Wytycznymi Wykonania i Odbioru Instalacji Wodociągowych wydanych przez COBRTI INSTAL (07-2003).

Zgodnie z tymi wytycznymi ciśnienie próbne dla instalacji wykonanej z tworzywa sztucznego wykonywanej zimną woda ustalamy w następujący sposób:

Instalacje sanitarne p =p +2 bar ≥ 10 bar
Instalacje grzewcze p =p *1,5 ≥ 4 bar

Wartość ciśnienia próbnego dla instalacji grzewczych wg niemieckich przepisów budowlanych jest stanowczo za niska. W Niemczech ciśnienie próbne dla instalacji sanitarnych i grzewczych wykonanych z tworzyw sztucznych zaleca się przyjmować nie niższe niż 10 bar jeśli pozwalają na to inne elementy instalacji np. zawory, grzejniki itp.

Ciśnienia poniżej 10 bar mogą nie odsłonić słabych punktów instalacji, ponieważ tworzywa sztuczne jako materiał elastyczny, musi być poddany odpowiednim naprężeniom aby odpowiadało to wieloletniej pracy instalacji w zmiennych obciążeniach ciśnieniowych i termicznych.

Próbę wykonuje się w dwóch etapach jako badanie wstępne i główne. Przed przystąpieniem do próby należy odczekać aż temperatura wody w instalacji ustabilizuje się.
Do odczytu ciśnienia należy używać manometrów o średnicy tarczy ≥150 mm i zakresie pomiarowym o 50% większym od ciśnienia próbnego. Działka elementarna powinna wynosić  0,1 bar (dla zakresu do 10 bar) lub 0,2 bar (dla zakresu powyżej 10 bar).

Czas trwania próby wynosi odpowiednio:

• badanie wstępne - 60 minut
• badanie główne - 120 minut

Dopuszczalny spadek ciśnienia wynosi:

• dla badania wstępnego 0,6 bara (0,06 MPa)
• dla badania głównego 0,2 bara (0,02 MPa)

Próbę uznaje się za zakończoną z wynikiem pozytywnym jeśli oba badanie zakończyły się wynikiem pozytywnym.

Negatywny wynik na którymkolwiek etapie próby powoduje konieczność powtórzenia obu badań jeszcze raz.

Po wykonaniu tej próby należy instalację opróżnić z wody jeśli w okresie zimowym nie przewiduje się ogrzewania obiektu w którym jest zamontowana.

Procedura wykonania próby szczelności zimną wodą opisana jest dokładnie na formularzu próby szczelności w rozdziale 7.

Próba szczelności instalacji TECEflex® przy użyciu sprężonego powietrza
Wytyczne COBRTI INSTAL dopuszczają wykonywanie próby szczelności dla instalacji sanitarnych i grzewczych, wykonanych z tworzyw sztucznych bezolejowym sprężonym powietrzem.

Wysokość ciśnienia próbnego przyjmuje się w wysokości 3 bary (0,3 MPa) dla rur odpowiadających średnicy nominalnej do DN 50 mm. Jeśli w instalacji występują rury o średnicach nominalnych DN >50 mm to ciśnienie próby wynosi 1 bar (0,1 MPa) wg wytycznych niemieckich.

Próbę rozpoczyna się wtedy gdy temperatura powietrza w instalacji ustabilizuje się. Czas trwania próby zależy od pojemności instalacji:

instalacje o pojemności do 100 dm - 30 minut
instalacje o pojemności ponad 100 dm
za każde następne 100 dm dodaje się 10 minut

Próba otrzymuje wynik pozytywny jeśli w czasie jej trwania nie stwierdzi się żadnego spadku ciśnienia.

Druk próby szczelnoœci na sprężone powietrze znajduje się w rozdziale 7.

Podłączenie grzejników w systemie TECEflex® można wykonać na różne sposoby. W niniejszej instrukcji pokazane są najczęściej używane złączki do realizacji tego zadania.

Złącza alternatywne do rur TECEflex®
Do podłączania grzejników VK z zespołami zaworowymi podłączeń grzejników oraz do przyłączania rur do rozdzielaczy mieszkaniowych można użyć  złączy alternatywnych. Złącza te posiadają nakrętki z gwintem wewnętrznym 3/4" typ EURO



Opis złączy alternatywnych systemu
Złącza alternatywne są z wyglądu bardzo podobne do siebie.

Rozróżnienia ich można dokonać na podstawie:

• opisów na nakrętce i na pierścieniu przeciętym
• na podstawie obecności lub nie uszczelki O-ring oraz na podstawie koloru wkładki pod grzybkiem.
  

Identyfikacja złączy alternatywnych

Cechy charakterystyczne	Typ rury
	grzewcze i sanitarne	wielowarstwowe
O-ring na trzpieniu złącza	nie ma	jest
Wkładka pod grzybkiem	nie ma	biała lub przeźroczysta
Opis na pierścieniu przeciętym i na nakrętce	TC 16*	TC 16 W*
Symbol na rysunku	A	B

Złącza alternatywne dla rur TECEflex
sanitarnych i grzewczych		wielowarstwowych
rozmiar	nr kat.	rozmiar	nr kat.
14	71 30 14	14	71 33 14
16	71 35 16	16	71 33 16
18	71 35 18	20	71 33 20
20	71 30 20

Kolana, garnitury montażowe oraz śrubunek zaciskowy Quetsch do rur TECEflex®
Kolana montażowe do rur TECEflex® oraz śrubunki typu Quetsch umożliwiają podłączenie grzejnika w sposób bardzo
estetyczny i wygodny.



Kolano montażowe wykonane jest z niklowanej rurki miedzianej O15 mm.
Kolana montażowe występują w następujących rozmiarach:

Kolana montażowe systemu TECEflex
średnica [mm]	długość [mm]	nr kat.
14	200	71 43 14
	330	71 40 14
16	200	71 43 16
	330	71 40 16
	1100	71 45 16
20 (18)	330	71 40 20

 Aby połączyć kolana montażowe lub garnitury montażowe z zaworami grzejnikowymi należy użyć śrubunków typu Quetsch nakładanych na niklowaną rurkę oraz połączyć z instalacją poprzez aksjalne zaciśnięcie tulei zaciskowej do rur wielowarstwowych lub PE-Xc.

W systemie TECEflex®  mamy 3 typy śrubunków Quetsch.
Wszystkie te 3 typy zakłada się na niklowaną rurkę miedzianą  O15 mm oraz posiadają niklowane nakrętki co nadaje im estetyczny wygląd.

Zestawienie śrubunków zaciskowych typu Quetsch:
typ "1"   15 mm x 1/2"  GW nr kat. 71 75 01
typ "2"   15 mm x 1/2"  GZ  nr kat. 71 75 012
typ "3"   15 mm x 3/4"  GW nr kat. 71 75 011

Typ "1" to śrubunek wkręcany w mufę np. zaworu z gwintem wewnętrznym DN 15 mm (1/2"). Uszczelnienie następuje poprzez dociśnięcie miedzianego pierścienia z jednej strony do rurki niklowanej a z drugiej do wewnętrznego zakończenia mufy zaworu.
Jeśli rurka nikowana jest wyprowadzona niezbyt dokładnie pod kątem prostym ze ściany to trudno jest uszczelnić takie złącze.
Przy silnym dociąganiu kluczem płaskim nakrętki może dojść do odkształcenia rurki niklowanej.

Typ "2" to śrubunek podobny do typu "1" ale łatwiejszy w montażu i mniej wrażliwy na niedokładności montażu rurki niklowanej.

Składa się z 3 części:

Typ "3" przeznaczony jest do połączenia kolana montażowego z zestawem zaworowym do grzejnika VK lub z zaworem grzejnikowym posiadającym gwint zewnętrzny EURO Dn 20 mm (3/4"). Uszczelnienie złącza umożliwia gumowa uszczelka dopasowująca sie do rurki niklowanej i gniazda zaworu.

Nyple i mufy przejściowe systemu TECEflex®
Do podłączania grzejników zasilanych tradycyjnie z boku lub grzejników łazienkowych można również używać muf i nypli przejściowych z mosiądzu zarówno prostych jak i kątowych. Rozwiązanie to jest stosowane najczęściej w sytuacjach nietypowych lub wtedy gdy nie można użyć złączek wymienionych wcześniej.

Grzejniki można podłączać do instalacji c.o. w systemie TECEflex® na różne sposoby. W instrukcji pokazane są najczęściej stosowane rozwiązania.

Aby maksymalnie uprościć i obniżyć koszty zaleca się wykonywać podłączenia grzejników (gałązki grzejnikowe) w oparciu o rurę wielowarstwową O14 mm lub O16 mm.

Podłączenia grzejników rurą O14 mm można wykonywać
jeśli moc obliczeniowa grzejnika wynosi:

• dla przewodów prowadzonych w posadzce 2000-2500 W
  i T=20°C lub 1500-1800 W i T=15°C
• dla gałązek grzejnikowych prowadzonych tradycyjnie od
  pionu po wierzchu ścian ze spadkiem w kierunku grzejnika
  Q=1400 W dla T=20°C lub Q=1050 W dla T=15°C

Podłączenia grzejników rurą O16 mm można wykonywać
jeśli moc obliczeniowa grzejnika wynosi:

• dla przewodów prowadzonych w posadzce 2800-3650 W
  i T=20°C lub 2100-2700 W i T=15°C
• dla gałązek grzejnikowych prowadzonych tradycyjnie od
  pionu po wierzchu ścian ze spadkiem w kierunku grzejnika
  Q=1800 W dla T=20°C lub Q=1350 W dla T=15°C.

Przyłączanie grzejników do instalacji c.o.
Obecnie grzejniki przyłączane są do instalacji c.o. głównie od strony ściany na której umocowany jest grzejnik. W instrukcji pokazane są 2 podstawowe sposoby wykonania tego połączenia.

Wersja standard
W tej wersji podłączenia grzejników wykorzystujemy właściwości rury wielowarstwowej.

Podejście do grzejnika prowadzimy w warstwie izolacyjnej stropu, następnie wyginając rurę wielowarstwową wchodzimy w bruzdę ścienną i zaginamy rurę tak aby wyjść ze ściany pod kątem prostym do zespołu przyłączeniowego.

Do wykonania podłączenia używamy złącza alternatywne TECEflex® do rur wielowarstwowych. Podłączenie grzejnika należy bezwzględnie zaizolować termicznie - najlepiej izolacją termiczną jeśli jest umiejscowione w ścianie zewnętrznej lub rurą ochronną.

Peszel jeśli mamy do czynienia ze ścianą wewnętrzną.  Zaleca się też wykonać pewne umocowanie rur w posadzce jak najbliżej grzejnika. Do podłączenia grzejnika potrzebny jest tylko klucz płaski.



Po zamurowaniu bruzdy ściennej podłączenia i wykończeniu powierzchni ściany na rurki wychodzące ze ściany należy założyć składane rozety osłonowe na rury aby zasłonić miejsce wyjścia rury ze ściany. Rozety są w ofercie firm specjalizujących się w tego typu akcesoriach np. firmy CAPRICORN ze Świebodzic.

Wersja o podwyższonym standardzie
W tej wersji gałązki grzejnikowe możemy wykonać z rury wielowarstwowej lub grzewczej, kolan montażowych, garnituru montażowego i śrubunków zaciskowych Quetsch 15x3/4" GW.

Wyjściem ze ściany do zespołu przyłączeniowego grzejnika jest chromowana rurka metalowa przyłączona śrubunkiem zaciskowym Quetsch.

Ten typ podłączenia zalecany jest przede wszystkim w takich obiektach jak: szkoły, szpitale, biurowce, hotele urzędy, obiekty sportowe i widowiskowe jak również w budownictwie mieszkaniowym o podwyższonym standardzie.

W wersji tej używamy następujących elementów:

• garnitur montażowy do grzejnika VK
  O14 mm nr kat. 71 49 014
  O16 mm nr kat. 71 49 016
• śrubunki zaciskowe typu Quetsch fi15x3/4"GW nr kat. 71 75 011

Rozwiązanie to pozwala na bardzo trwałe i estetyczne podłączenie grzejnika. Zaletą jest łatwość utrzymania czystości i odporność na wandalizm oraz możliwość wykonania próby szczelności bez konieczności montowania zespołu zaworowego przyłączenia grzejników.

Śrubunek Quetsch z gumową wkładką uszczelniającą zapewnia wysoką szczelność połączenia i łatwość podłączania i odłączania grzejnika.

Grzejniki zasilane z boku np typu KOMPAKT w systemie o podwyższonym standarcie należy podłączać przy pomocy kolan montażowych i śrubunku Quetsch o typie zależnym od zaworów grzejnikowych.

Podsumowanie
Należy zawsze pamiętać o izolacji termicznej przyłączy grzejnikowych oraz o rozetach maskujących wyjścia przyłączy ze ściany.

Wyjścia ze ściany należy wykonać tak aby nie było bezpośredniego kontaktu tynku z elementem typu rura, kolano montażowe lub garnitur montażowy.

Najprościej jest to wykonać w ten sposób, że element wychodzący ze ściany owijamy kilkoma warstwami folii PE lub innej i bezpośrednio przed założeniem rozet maskujących obcinamy równo z powierzchnią ściany.

System TECEflex® oferuje kilka rodzajów podłączeń punktów czerpalnych do instalacji wodociągowej.

Kolana naścienne systemu TECEflex®
W systemie TECEflex® są 3 typy kolan naściennych:

• kolana naścienne długie O16 mm x 1/2"GW nr kat 70 85 02
• kolana naścienne zwykłe O14, 16 i 20 mm x 1/2" GW nr kat 70 85 14, 70 85 16, 70 85 20
• kolana naścienne podwójne O16 mm x 1/2"GW nr kat 70 85 01

Kolana naścienne należy dokładnie umocować na ścianie lub w bruździe ściennej tak aby były punktami stałymi.

Aby ułatwić sobie montaż można kolana montować najpierw do listew montażowych pojedynczych lub podwójnych.



Zestawienie listew montażowych:

Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie podejścia dopływowych pod baterie z kolanami naściennymi fi16 mm x 1/2"GW.

Są to listwy montażowe uzbrojone w kolana naścienne.
Podejścia te wykonane są w dwóch wariantach:

Zestawienie listew montażowych:

Przejścia przez do ściany gipsowo-kartonowej
Wykonanie podejścia wypływowego do baterii lub kurków czerpalnych w systemie ścian gipsowo-kartonowych często sprawia problem instalatorom.

W systemie TECEflex® mamy do dyspozycji dwie złączki pozwalające zrealizować takie podejście.


Obie złączki przejściowe zaopatrzone są w podkładki dźwiękochłonne.
Są to następujące złączki:

• przejście przez ścianę z nakrętką 16 mm x 1/2" GW nr kat 70 87 02
• przejście przez ścianę z podkładką sprężynującą 16 mm x 1/2" GW nr kat 70 87 01

Druga z tych przejściówek jest szczególnie przydatna do montażu na ścianach gipsowo-kartonowych, które wykończone będą glazurą.

Zdjęcie obok pokazuje sposób utwierdzenia do płyty gipsowo-kartonowej podejścia do punktu czerpalnego.

Istotne jest to że złączka przejściowa umocowana jest w trzech punktach i z uwagi na cienką płaską tarczkę przednią bardzo łatwo jest ją zlicować z powierzchnią ściany gipsowo-kartonowej oraz zakryć glazurą.

Po zakryciu ściany płytkami ceramicznymi należy usunąć wystającą część mufy podejścia. Pokazują to zdjęcia poniżej.

Wyrównanie długości mufy do lica gotowej ściany umożliwia frez nr kat 72 00 061 zakładany na wiertarkę z płynną regulacją obrotów.



Ten sam frez należy stosować również do wyrównywania wystających części kolan naściennych długich.

W systemie  TECEflex® połączenia z zaworami odcinającymi lub regulacyjnymi a także z innymi systemami można realizować za pomocą gwintowanych złączek przejściowych prostych lub kątowych z gwintem wewnętrznym i zewnętrznym lub w przypadku instalacji miedzianych za pomocą połączenia do lutowania.

Mufy i nyple przejściowe z mosiądzu zaciskane aksjalnie-proste i kątowe
W systemie TECEflex® występują złączki przejściowe kątowe lub proste, z jednej strony zaciskane aksjalnie a zdrugiej gwintowane-gwint wewnętrzny lub zewnętrzny.

Pełny asortyment tych złączek znajduje się w aktualnym cenniku systemu TECEflex®.
Są to następujące typy złączek przejściowych:

Alternatywne śrubunki przejściowe TECEflex®
System TECEflex® oferuje jako alternatywę dla złączek przejściowych gwintowanych zaciskanych aksjalnie, system alternatywnych śrubunków przejściowych z pierścieniem przeciętym w zakresie średnic O14-25 mm z gwintem wewnętrznym i zewnętrznym do rur wielowarstwowych oraz PE-Xc (sanitarnych i grzewczych).  System opisu i oznaczeń na złączkach taki sam jak w złączach alternatywnych.

Do montażu tych śrubunków potrzeba tylko i wyłącznie klucze płaskie.

Ten typ złączek używa się bardzo często do podłączenia instalacji z TECEflex® z licznikami wody lub ciepła, z zaworami lub z rozdzielaczami.

W ofercie systemu TECEflex® znajdują się między innymi rozdzielacze mosiężne do c.o. bez nypli.

Alternatywne śrubunki przejściowe 14, 16, 20 mm z gwintem zewnętrznym 1/2" wkręca się w belkę rozdzielacza a następnie przyłącza się rury TECEflex®.

Rozmiar	Nr kat.	Nr kat.
Alternatywny śrubunek przejściowy do rur
	PE-Xc	PE-Xc/Al/PE
14 mm x 1/2" GZ	71 37 01	73 37 014
16 mm x 1/2" GZ	71 37 021	73 37 016
20 mm x 1/2" GZ	71 37 031	73 37 020
25 mm x 3/4" GZ	71 34 041	73 37 025
14 mm x 1/2" GW	71 37 114	73 37 114
16 mm x 1/2" GW	71 37 116	73 37 116
20 mm x 1/2" GW	71 37 120	73 37 120
25 mm x 3/4" GW	71 37 125	73 37 125

Połączenie do lutowania TECEflex® - Miedź (Cu)

Do połączenia systemu TECEflex® z systemem miedzianym używamy specjalne złączki z jednej strony zaciskane aksjalnie a z drugiej lutowane.

Należy pamiętać że lutowanie należy wykonać zawsze przed zaciśnięciem
rury TECEflex®.

Połączenie do lutowania TECEFlex - Miedź (Cu)
Rozmiar łączonych elementów
TECEflex [mm]	Rura Cu [mm]	Mufa Cu [mm]	Nr kat.
14	15	18	71 39 14
16	15	18	71 39 16
20	18	22	71 39 20
25	22	28	71 39 25
32	28		71 39 32

Rozdzielacze mosiężne TECEflex® bez nypli i z nyplami
W systemie TECEflex® są dwa typy rozdzielaczy mosiężnych
z belek mosiężnych mosiądzu CuZn39Pb3 (MO 58):

• bez nypli
• z nyplami do złączy alternatywnych z gwintem wewnętrznym EURO 3/4".

Ilość sekcji	Wymiary [mm] (dług  / wys  / głęb)	Nr kat.
Szafki nadtynkowe
2-4	450/665/130	272 010
5-8	530/665/130	272 020
6-9	680/665/130	272 030
9-12	830/665/130	272 040
12-16	1030/665/130	272 050
Szafki podtynkowe
2-4	450/705-805/110-160	273 010
5-8	530/705-805/110-160	273 020
6-9	680/705-805/110-160	273 030
9-12	830/705-805/110-160	273 040

Szafki do montażu rozdzielaczy 12-16 sekcji przeznaczone są głównie do instalalowania rozdzielaczy ogrzewania podłogowego z pompą mieszającą.
Wszystkie szafki pokryte są białą emalią proszkową i wykonane z blachy ocynkowanej.

Przewody sanitarne i grzewcze  prowadzone w budynkach należy izolować termicznie zgodnie z wymaganiami zawartymi w PN-B-02421:2000.
W normie tej podane są obligatoryjne grubości  izolacji na rurociągach w zależności od miejsca ich usytuowania.

W punkcie 2.2 norma ta nakazuje nakładać izolację na całej powierzchni przewodów i kształtek połączeń.

W przypadku prowadzenia instalacji sanitarnej i grzewczej w bruzdach ściennych i w posadzkach norma ta w punkcie 2.4.4 dopuszcza stosowanie mniejszych grubości izolacji niż podane w tabelach. W związku z tym że norma nie precyzuje w jakich granicach należy zmniejszać te grubości izolacji TECE proponuje rozwiązania norm niemieckich, które w tym przypadku są bardzo precyzyjne i opierają się na długoletnich doświadczeniach z instalacjami podposadzkowymi.

Izolacja instalacji wody zimnej
Konieczne jest równie izolowanie przewodów z wodą zimną aby nie dopuścić  do podgrzania tej wody oraz do roszenia na powierzchni rury.

Tabela.  Zalecane grubości izolacji dla instalacji wody zimnej

Miejsce zabudowania	Grubość izolacji z materiału o λ=0,035 W/mK
Przewód w pomieszczeniu nieogrzewanym	4 mm
Przewód w pomieszczeniu ogrzewanym	9 mm
Przewód w kanale bez przewodów grzewczych	4 mm
Przewód w kanale z przewodami grzewczymi	13 mm
Przewód w bruździe ściennej	4 mm
Przewód w posadzce betonowej	4 mm
Przewód w zabudowanej przestrzeni z przewodami grzewczymi (np. piony)	13 mm

Izolacja instalacji wody ciepłej i grzewczej prowadzonych w posadzkach lub bruzdach ściennych.

Do izolacji rur prowadzonych w bruzdach ściennych lub posadzkach należy użyć otulin izolacyjnych o współczynniku przewodności cieplnej 0,035 W/mK posiadającymi warstwę ochronną (np. winylową) zabezpieczającą je przed destrukcyjnym oddziaływaniem zapraw budowlanych lub rury ochronnej typu Peszel.

Stosując karbowaną rurę ochronną typu Peszel należy pamiętać również o otuleniu złączek, które są źródłem bardzo dużej emisji ciepła.

Złączki te należy zaizolować otulinami lub matami izolacyjnymi.

W tabeli poniżej podane są proponowane rozwiązania izolacji termicznej rur w posadzkach i bruzdach ściennych.

Tabela.
Izolacja rur TECEflex® w bruzdach ściennych i w posadzkach

Lp.	Usytuowanie	Rodzaj izolacji
Pomieszczenie ogrzewane
1.	Bruzdy ścienne	otuliny izolacyjne o grubości 4 mm lub rura ochronna Peszla
2.	Strop pomiędzy pomieszczeniami ogrzewanymi	rura ochronna Peszla lub otulina izolacyjna o grubości 6 mm
3.	Strop nad pomieszczeniami nieogrzewanymi lub posadzka na gruncie	otuliny izolacyjne o grubości 6 mm + izolacja termiczna stropu pod rurami
Pomieszczenie nieogrzewane
4.	Strop nad pomieszczeniami nieogrzewanymi lub posadzka na gruncie	otuliny izolacyjne o grubości 6 mm + izolacja termiczna stropu pod i nad rurami

Rysunki poniżej pokazują proponowane rozwiązanie montażu rur sanitarnych i grzewczych w posadzkach.

Wykonywanie izolacji akustycznej przewodów rurowych w instalacjach sanitarnych i grzewczych musi być zgodne z wymaganiami polskich norm i przepisów budowlanych a w szczególności z wymaganiami normy PN-87/B-0215/02.

Systemy rurowe z tworzyw sztucznych, w porównaniu z systemami metalowymi posiadają zdolność  tłumienia hałasu przepływającej wody nawet o 10 dB.

Główne źródła hałasu w instalacjach sanitarnych i grzewczych:

• armatura czerpalna lub kryzująca - zła jakość lub zły dobór
• przewody rurowe i złączki - źle zamocowane uchwyty
• dobrano zbyt dużą prędkość przepływu przez rury
• uderzenia hydrauliczne - instalacja nie posiada tłumików uderzeń lub zamontowano wadliwe urządzenie czerpalne
• brak izolacji akustycznej (termicznej) na przejściach przez przegrody budowlane
  

Wyciszenie pracy instalacji rurowej systemu TECEflex® można osiągnąć w następujący sposób:

• zastosowanie do mocowania rur w układzie nadtynkowych uchwytów z gumą - posiadają właściwości wytłumiające częściowo drgania rur,
• rury prowadzone w posadzce lub wewnątrz ścian, należy wytłumić  przy pomocy izolacji akustycznej o grubości co najmniej 9 mm - może to być warstwa izolacji akustycznej posadzki lub odpowiednio gruba izolacja termiczna rury,
• prowadzenie rur w systemie zabudowy przedściennej suchej (ściany gipsowo-kartonowe) - rury izolowane materiałem wygłuszającym tych ścian,
• montując instalacje grzewcze lub doprowadzajace wodę pitną na odpowiednio masywnych ścianach, o ciężarze min. 220 kg/m. 
• nie należy przekraczać poziomu ciśnienia statycznego powyżej 0,5 MPa (5 bar),
• przestrzegać dopuszczalnego natężenia przepływu w armaturze (prędkości przepływu oraz maksymalnych strat ciśnienia na 1 mb rury)

Rury umieszczone w karbowanej rurze ochronnej typu Peszel nie gwarantują wystarczającej izolacji akustycznej - dotyczy to w szczególności instalacji wody zimnej i ciepłej.

Źródłem hałasu mogą być również metalowe złączki, które nie zostały odpowiednio otulone.

Rurociągom instalacji sanitarnych i grzewczych prowadzonym w stropie pomiędzy pomieszczeniami użytkowymi ogrzewanymi, nie są stawiane żadne wymagania odnośnie izolacji termicznej rurociągów.



Należy pamiętać, że zalecana temperatura na powierzchni rur (otuliny) prowadzonych w betonie nie powinna przekraczać 60°C (oddziaływanie temperatury na beton).

Rury karbowane typu Peszel spełniają ten wymóg dla wody o temperaturze nie wyższej niż 70°C.

Należy też pamiętać o oddziaływaniu rur na wykładziny posadzki np. parkiet, który może się intensywnie rozsychać bezpośrednio nad rurami.
Dla temperatur wody wyższych niż 70°C proponuje się uzycie otulin izolacyjnych o grubości minimalnej 6 mm (=0,035 W/mK).
Wytyczne Projektowania Instalacji Centralnego Ogrzewania wydane przez COBRTI INSTAL (2001 rok) wymagają od przewodów c.o. prowadzonych w posadzce przez pomieszczenia stałego pobytu ludzi, zaizolowania ich tak, aby temperatura posadzki bezpośrednio nad rurą nie przekraczała 29°C.

Wielkość warstwy izolacji akustycznej należy dobierać zgodnie z wymaganiami polskich norm.

Uwaga!
Izolację termiczną stropu wykonuje się np. ze styropianu FS 20
Dla rur o średnicach=14-25 mm prowadzonych w posadzce na gruncie (nad pomieszczeniami nie ogrzewanymi) wymagana jest izolacja o grubości nie
mniejszej 20 mm.

W związku z tym, ze w handlu nie ma izolacji o takich grubościach do zastosowania w posadzkach można stosujemy otulinę o grubości 6 mm i wspomagamy się izolacją termiczną stropu nad i pod rurami.

Jeśli rury prowadzone są dodatkowo przez pomieszczenia nie ogrzewane to należy zwiększyć wielkosć izolacji nad rurami do około 15 mm.

Wszystkie rury i złączki stosowane w instalacjach wody pitnej muszą posiadać dopuszczenia do stosowania w tego typu instalacjach.

System TECEflex®  posiada takie dopuszczenia. W Polsce jest to atest higieniczny Państwowego Zakładu Higieny nr HK/W/0113/01/2001 a w Niemczech atest DVGW nr DW-8501AQ2007.

Zalecane prędkości w instalacjach sanitarnych wykonywanych w systemie TECEflex®
Przy wymiarowaniu instalacji wody zimnej, ciepłej i cyrkulacji należy kierować się normą PN-92/B-011706.

Dotyczy to zarówno obliczania przepływów obliczeniowych wody zimnej, ciepłej, cyrkulacji oraz dopuszczalnych prędkości w poszczególnych częściach instalacji.

Dla instalacji sanitarnych wykonanych w systemie TECEflex® można zwiększyć dopuszczalne prędkości w następujących elementach instalacji:

• podłączenia od pionów do punktów czerpalnych  2,0 m/s
• w pionach   2,0 m/s
• w przewodach rozdzielczych 1,5 m/s

Zwiększenie tych prędkości wynika z faktu, że rury systemu TECEflex® posiadają współczynnik chropowatości bezwględnej  k≤0,015 mm, a więc trzykrotnie mniejszy niż podaje norma (0,05 mm)

Tabela.  Średnice nominalne dla systemu TECEflex®

TECEflex® Øzew [mm]	Rury stalowe średnica nominalna
14	3/8"
16	3/8" (DN 10)
20	1/2" (DN 15)
25	3/4" (DN 20)
32	1" (DN 25)
40	1 1/4" (DN 32)
50	1 1/2" (DN 40)
63	2" (DN 50)